<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1225">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1225 中華傳心地禪門師資承襲圖</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1225 中華傳心地禪門師資承襲圖</title>
			<author>唐 裴休問　宗密答</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1225</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">中華傳心地禪門師資承襲圖</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，台灣某大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB15097">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName>
				<mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:36:29">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="X" n="0031a01"/>
<lb ed="X" n="0031a02"/><cb:docNumber>No. 1225</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R110" n="0866a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>中華傳心地禪門師資承襲圖</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0031a04"/>
<lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R110" n="0866a02"/><byline cb:type="other">內供奉沙門宗密答裴相國問</byline>
<lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R110" n="0866a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">裴休相國問</cb:mulu><head>裴休相國問</head>
<lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R110" n="0866a04"/><p xml:id="pX63p0031a0701">禪法大行。宗徒各異。互相詆訿。莫肯會同。切要辨其
<lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R110" n="0866a05"/>源流。知其深淺。比雖留意。未得分明。撰錄之時。恐有
<lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R110" n="0866a06"/>差錯。伏望略爲條流分別。三五紙示及大抵列北宗･
<lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R110" n="0866a07"/>南宗。南宗中。荷澤宗･洪州･牛頭等宗。具言其淺深･頓
<lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R110" n="0866a08"/>漸･得失之要。便爲終身龜鏡也。　<note place="inline">休</note>再拜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R110" n="0866a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宗密禪師答</cb:mulu><head>宗密禪師答</head>
<lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R110" n="0866a10"/><p xml:id="pX63p0031a1301">然達磨所傳。本無二法。後隨人變。故似殊途。扄之卽
<lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R110" n="0866a11"/>俱非。會之卽皆是。前者所述傳記。但論直下一宗。若
<lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R110" n="0866a12"/>要辨諸宗師承。須知有傍有正。今且叙師資傍正。然
<lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R110" n="0866a13"/>後述言敎淺深。自然見達磨之心流至荷澤矣。</p>
<lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R110" n="0866a14"/><p xml:id="pX63p0031a1701">牛頭宗者。從四祖下傍出。根本有慧融禪師者。道性
<lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R110" n="0866a15"/>高簡。神慧聦利。先因多年窮究諸部般若之敎。<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1801" n="0031a1801"/><anchor xml:id="beg0031a1801" n="0031a1801"/>已<anchor xml:id="end0031a1801"/>
<lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R110" n="0866a16"/>悟諸法本空･迷情妄執。後遇四祖。印其所解空理。
<lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R110" n="0866a17"/>然於空處顯示不空妙性。故不俟久學而悟解洞
<lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R110" n="0866a18"/>明。四祖語曰。此法從上只委一人。吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a2101" n="0031a2101"/><anchor xml:id="beg0031a2101" n="0031a2101"/>已<anchor xml:id="end0031a2101"/>付囑弟子
<lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R110" n="0866b01"/>弘忍訖<note place="inline">卽五祖也</note>。汝可別自建立。後遂於<name role="" type="person">牛頭山</name>別建
<lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R110" n="0866b02"/>一宗。當第一祖。展轉乃至六代<note place="inline">後第五祖師智威。有弟子馬素。素有
<lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R110" n="0866b03"/>弟子道欽。卽徑山是也</note>。此一宗都不關南北二宗。其南北二
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0031b" n="0031b"/>
<lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R110" n="0866b04"/>宗自出於五祖門下。五祖<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b0101" n="0031b0101"/><anchor xml:id="beg0031b0101" n="0031b0101"/>已<anchor xml:id="end0031b0101"/>前都未有南北之稱。</p>
<lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R110" n="0866b05"/><p xml:id="pX63p0031b0201">北宗者。從五祖下傍出。謂有神秀等一十人。同是五
<lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R110" n="0866b06"/>祖忍大師弟子。大師印許。各堪爲一方之師。故時
<lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R110" n="0866b07"/>人云忍生十字<note place="inline">能和尙直承其嫡。非此十數也</note>。於中。秀及老安･智
<lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R110" n="0866b08"/>詵。道德最著。皆爲　高宗皇帝之所師敬。子孫承
<lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R110" n="0866b09"/>嗣。至今不絕。就中。秀弟子普寂化緣轉盛。爲二京
<lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R110" n="0866b10"/>法主。三帝門師。但稱達磨之宗。亦不出南北之號。</p>
<lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R110" n="0866b11"/><p xml:id="pX63p0031b0801">南宗者。卽曹溪能大師。受達磨言旨<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b0801" n="0031b0801"/><anchor xml:id="beg0031b0801" n="0031b0801"/>已<anchor xml:id="end0031b0801"/>來。累代衣法
<lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R110" n="0866b12"/>相傳之本宗也。後以神秀於北地大弘漸敎。對之。
<lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R110" n="0866b13"/>故曰南宗。承稟之由。天下所知。故不叙也。後欲滅
<lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R110" n="0866b14"/>度。以法印付囑荷澤。令其傳嗣。傳嗣之由。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1101" n="0031b1101"/><anchor xml:id="beg0031b1101" n="0031b1101"/>已<anchor xml:id="end0031b1101"/>叙
<lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R110" n="0866b15"/>之呈上。然甚闕略。今蒙審問。更約承上祖宗傳記
<lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R110" n="0866b16"/>稍廣。</p><p xml:id="pX63p0031b1303" cb:place="inline">傳中叙能和尙處。中間云有襄陽僧神會。俗
<lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R110" n="0866b17"/>姓高。年十四<note place="inline">卽荷澤也。荷澤是傳法時所居之寺名</note>。來謁和尙。和尙
<lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R110" n="0866b18"/>問。知識遠來大艱辛。將本來否。</p><p xml:id="pX63p0031b1513" cb:place="inline">答。將來。</p><p xml:id="pX63p0031b1516" cb:place="inline">若有本。卽
<lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R110" n="0867a01"/>合識主。</p><p xml:id="pX63p0031b1604" cb:place="inline">答。神會以無住爲本。見卽是主。</p><p xml:id="pX63p0031b1616" cb:place="inline">大師云。遮
<lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R110" n="0867a02"/>沙彌。爭敢取次語。便以杖亂打。</p><p xml:id="pX63p0031b1713" cb:place="inline">神會杖下思惟。大
<lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R110" n="0867a03"/>善知識歷劫難逢。今旣得遇。豈惜身命。大師察其
<lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R110" n="0867a04"/>深悟情至。故試之也<note place="inline">如堯知舜。歷試諸難</note>。</p><p xml:id="pX63p0031b1917" cb:place="inline">傳末又云和尙將
<lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R110" n="0867a05"/>入涅槃。默受密語於神會。語云。從上<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b2001" n="0031b2001"/><anchor xml:id="beg0031b2001" n="0031b2001"/>已<anchor xml:id="end0031b2001"/>來。相承准
<lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R110" n="0867a06"/>的只付一人。內傳法印以印自心。外傳袈裟標定
<lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R110" n="0867a07"/>宗旨。然我爲此衣。幾失身命<note place="inline">數被北宗偷衣之事。在此傳之前文。今不
<lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R110" n="0867a08"/>能錄</note>。達磨大師懸記云至六代之後。命如懸絲。卽汝
<lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R110" n="0867a09"/>是也<note place="inline">此言在叙達磨傳中</note>。是以此衣宜留鎭山。汝機緣在北。
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0031c" n="0031c"/>
<lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R110" n="0867a10"/>卽須過嶺。二十年外當弘此法。廣度衆生。</p><p xml:id="pX63p0031c0117" cb:place="inline">和尙臨
<lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R110" n="0867a11"/>終。門人行滔･超俗･法海等問。和尙法何所付。</p><p xml:id="pX63p0031c0218" cb:place="inline">和尙
<lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R110" n="0867a12"/>云。所付囑者。二十年外於北地弘揚。</p><p xml:id="pX63p0031c0315" cb:place="inline">又問。誰人。</p><p xml:id="pX63p0031c0319" cb:place="inline">答
<lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R110" n="0867a13"/>云。若欲知者。<name role="" type="person">大庾嶺</name>上以網取之<note place="inline">相傳云。嶺上者。高也。荷澤姓高。
<lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R110" n="0867a14"/>故密示耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R110" n="0867a15"/><p xml:id="pX63p0031c0601">荷澤宗者。全是曹溪之法。無別敎旨。爲對洪州傍出。
<lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R110" n="0867a16"/>故復標其宗號。承稟之由。<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c0701" n="0031c0701"/><anchor xml:id="beg0031c0701" n="0031c0701"/>已<anchor xml:id="end0031c0701"/>如上說。然能和尙滅
<lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R110" n="0867a17"/>度後。北宗漸敎大行<note place="inline">亦如上叙</note>。因成頓門弘傳之障。曹
<lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R110" n="0867a18"/>溪傳授<g ref="#CB15156">碑</g>文<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c0901" n="0031c0901"/><anchor xml:id="beg0031c0901" n="0031c0901"/>已<anchor xml:id="end0031c0901"/>被磨換。故二十年中。宗敎沉隱<note place="inline">大師遭百
<lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R110" n="0867b01"/>種艱難等事。皆如先所呈略傳。廣在本傳。他日具呈</note>。天寶初。荷澤入洛大播
<lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R110" n="0867b02"/>斯門。方顯秀門下師承是傍。法門是漸。旣二宗雙
<lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R110" n="0867b03"/>行。時人欲揀其異。故標南北之名。自此而始。</p><p xml:id="pX63p0031c1218" cb:place="inline">問。旣
<lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R110" n="0867b04"/>荷澤爲第七祖。何不立第八乃至九･十。後旣不立。
<lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R110" n="0867b05"/>何妨據傳衣爲憑。但止第六。</p><p xml:id="pX63p0031c1412" cb:place="inline">答。若據眞諦。本絕名
<lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R110" n="0867b06"/>數。一猶不存。何言六七。今約俗諦。師資相傳。順世
<lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R110" n="0867b07"/>之法。有其所表。如國立七廟。七月而葬。喪服七代。
<lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R110" n="0867b08"/>福資七祖<note place="inline">道釋皆同</note>。經說七佛。持念遍數。壇場物色。作
<lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R110" n="0867b09"/>法方便。禮佛遠佛。請僧之限。皆止於七。過則二七。
<lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R110" n="0867b10"/>乃至七七。不止於六。不至八九。今傳受儀式。順世
<lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R110" n="0867b11"/>生信。何所疑焉。故德宗皇帝貞元十二年勅皇太
<lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R110" n="0867b12"/>子集諸禪師。楷定禪門宗旨。搜求傳法傍正。遂有
<lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R110" n="0867b13"/>勑下。立荷澤大師爲第七祖。內神龍寺見有銘記。
<lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R110" n="0867b14"/>又御製七代祖師讚文。見行於世。</p>
<lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R110" n="0867b15"/><p xml:id="pX63p0031c2401">洪州宗者。先卽六祖下傍出。謂有禪師。姓馬。名道一。
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R110" n="0867b16"/>先是劒南金和尙弟子也<note place="inline">金之宗源卽智詵也。亦非南北</note>。高節至
<lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R110" n="0867b17"/>道。遊方頭陀。隨處坐禪。乃至南嶽。遇讓禪師。論量宗
<lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R110" n="0867b18"/>敎。理不及讓。方知傳衣付法曹溪爲嫡。乃迴心遵
<lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R110" n="0868a01"/>稟。便住處州･洪州。或山或郭。廣開供養。接引道流。
<lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R110" n="0868a02"/>後於洪州<name role="" type="person">開元寺</name>弘傳讓之言旨。故時人號爲洪
<lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R110" n="0868a03"/>州宗也。讓卽曹溪門下傍出之派徒<note place="inline">曹溪此類數可千餘</note>。是
<lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R110" n="0868a04"/>荷澤之同學。但自率身修行。本不開法。因馬和尙
<lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R110" n="0868b01"/>大揚其敎。故成一宗之源。</p>
<lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R110" n="0868b02"/><p xml:id="pX63p0032a0901">右且略叙諸宗師承。大槩如此。然緣傍正橫竪。
<lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R110" n="0868b03"/>交雜難記。今<g ref="#CB15148">𦘕</g>出爲圖。冀一覧不遺於心腑。謹
<lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R110" n="0868b04"/>連次後。</p>
<lb ed="X" n="0032a12"/>
<lb ed="X" n="0032a13"/>
<lb ed="X" n="0032a14"/>
<lb ed="X" n="0032a15"/>
<lb ed="X" n="0032a16"/>
<lb ed="X" n="0032a17"/>
<lb ed="X" n="0032a18"/>
<lb ed="X" n="0032a19"/>
<lb ed="X" n="0032a20"/>
<lb ed="X" n="0032a21"/>
<lb ed="X" n="0032a22"/>
<lb ed="X" n="0032a23"/>
<lb ed="X" n="0032a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0032b" n="0032b"/>
<lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R110" n="0868b11"/><p xml:id="pX63p0032b0101"><figure><graphic url="../figures/X/X63p0032_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0032b02"/>
<lb ed="X" n="0032b03"/>
<lb ed="X" n="0032b04"/>
<lb ed="X" n="0032b05"/>
<lb ed="X" n="0032b06"/>
<lb ed="X" n="0032b07"/>
<lb ed="X" n="0032b08"/>
<lb ed="X" n="0032b09"/>
<lb ed="X" n="0032b10"/>
<lb ed="X" n="0032b11"/>
<lb ed="X" n="0032b12"/>
<lb ed="X" n="0032b13"/>
<lb ed="X" n="0032b14"/>
<lb ed="X" n="0032b15"/>
<lb ed="X" n="0032b16"/>
<lb ed="X" n="0032b17"/>
<lb ed="X" n="0032b18"/>
<lb ed="X" n="0032b19"/>
<lb ed="X" n="0032b20"/>
<lb ed="X" n="0032b21"/>
<lb ed="X" n="0032b22"/>
<lb ed="X" n="0032b23"/>
<lb ed="X" n="0032b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R110" n="0870a01"/><p xml:id="pX63p0033a0101">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0101" n="0033a0101"/><anchor xml:id="beg0033a0101" n="0033a0101"/>已<anchor xml:id="end0033a0101"/>叙諸宗師資。今次辨所傳言敎深淺得失。然禪
<lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R110" n="0870a02"/>門之旨。在乎內照。非筆可述。非言可宣。言雖不及。猶
<lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R110" n="0870a03"/>可強言。筆不可及。直難下筆。今不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0301" n="0033a0301"/><anchor xml:id="beg0033a0301" n="0033a0301"/>已<anchor xml:id="end0033a0301"/>而書。望照之
<lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R110" n="0870a04"/>於心。無滯於文矣。</p>
<lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R110" n="0870a05"/><p xml:id="pX63p0033a0501">然達磨西來。唯傳心法。故自云。我法以心傳心。不立
<lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R110" n="0870a06"/>文字。此心是一切衆生淸淨本覺。亦名佛性。或云靈
<lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R110" n="0870a07"/>覺。迷。起一切煩惱。煩惱亦不離此心。悟。起無邊妙用。
<lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R110" n="0870a08"/>妙用亦不離此心。妙用煩惱。功過雖殊。在悟在迷。此
<lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R110" n="0870a09"/>心不異。欲求佛道。須悟此心。故歷代祖宗唯傳此也。
<lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R110" n="0870a10"/>然若感應相契。則雖一燈傳百千燈。而燈燈無殊。若
<lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R110" n="0870a11"/>機敎不投。則雖一音演說法。而各各隨所解。故諸宗
<lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R110" n="0870a12"/>異說。過在後人。今且各叙諸宗。然始判其差當。</p>
<lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R110" n="0870a13"/><p xml:id="pX63p0033a1301">北宗意者。衆生本有覺性。如鏡有明性。煩惱覆之不
<lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R110" n="0870a14"/>見。如鏡有塵闇。若依師言敎。息滅妄念。念盡則心性
<lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R110" n="0870a15"/>覺悟。無所不知。如磨拂昏塵。塵盡則鏡體明淨。無所
<lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R110" n="0870a16"/>不照。故彼宗主神秀大師呈五祖偈云。</p>
<lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R110" n="0870a17"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0033a1701"><l>身是菩提樹</l><l>心如明鏡臺</l><l>時時須拂拭。</l>
<lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R110" n="0870a18"/><l>莫遣有塵埃</l></lg>
<lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R110" n="0870b01"/><p xml:id="pX63p0033a1901">評曰。此但是染淨緣起之相。反流背習之門。而不覺
<lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R110" n="0870b02"/>妄念本空。心性本淨。悟旣未徹。修豈稱眞<note place="inline">劒南復有淨衆宗旨。
<lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R110" n="0870b03"/>與此大同。復有保唐宗。所解似同。所修全異。不可繁叙。他日面奉。一一辨之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R110" n="0870b04"/><p xml:id="pX63p0033a2201">洪州意者。起心動念。彈指動目。所作所爲。皆是佛性。
<lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R110" n="0870b05"/>全體之用。更無別用。全體貪嗔癡。造善造惡。受樂受
<lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R110" n="0870b06"/>苦。此皆是佛性。如<g ref="#CB15097">麫</g>作種種飮食。一一皆<g ref="#CB15097">麫</g>。意以推
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0033b" n="0033b"/>
<lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R110" n="0870b07"/>求此身。四大骨肉･喉舌牙齒。眼耳手足。並不能自語
<lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R110" n="0870b08"/>言･見聞･動作。如一念命終。全身都未變壞。卽便口不
<lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R110" n="0870b09"/>能語。眼不能見。耳不能聞。脚不能行。手不能作。故知
<lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R110" n="0870b10"/>能言語動作者。必是佛性。且四大骨肉。一一細推。都
<lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R110" n="0870b11"/>不解貪嗔煩惱。故知貪嗔煩惱並是佛性。</p><p xml:id="pX63p0033b0517" cb:place="inline">佛性體非
<lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R110" n="0870b12"/>一切差<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>引種種。而能造作一切差別種種。體非種種
<lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R110" n="0870b13"/>者。謂此佛性非聖非凡。非因非果。非善非惡。無色無
<lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R110" n="0870b14"/>相。無根無住。乃至無佛無衆生也。能作種種者。謂此
<lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R110" n="0870b15"/>性卽體之用。故能凡能聖。能因能根。能善能惡。現色
<lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R110" n="0870b16"/>現相。能佛能衆生。乃至能貪嗔等。若覈其體性。則畢
<lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R110" n="0870b17"/>竟不可見。不可證。如眼不自見眼等。若就其應用。卽
<lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R110" n="0870b18"/>擧動運爲。一切皆是。更無別法而爲能證所證。彼意
<lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R110" n="0871a01"/>准楞伽經云。如來藏是善不善因。能遍興造一切趣
<lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R110" n="0871a02"/>生。受苦樂。與因俱。又。佛語心。經云。或有佛刹揚眉動
<lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R110" n="0871a03"/>睛。笑吹謦欬。或動搖等皆是佛事。旣悟解之理。一切
<lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R110" n="0871a04"/>天眞自然。故所修行。理宜順此。而乃不起心斷惡。亦
<lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R110" n="0871a05"/>不起心修道。道卽是心。不可將心還修於心。惡亦是
<lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R110" n="0871a06"/>心。不可將心還斷於心。不斷不造。任運自在。名爲解
<lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R110" n="0871a07"/>脫人。無法可拘。無佛可作。猶如虗空不增不減。何假
<lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R110" n="0871a08"/>添補。何以故。心性之外。更無一法可得故。故但任心。
<lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R110" n="0871a09"/>卽爲修也。</p>
<lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R110" n="0871a10"/><p xml:id="pX63p0033b2201">評曰。此與前宗敵體相返。前則朝暮分別。動作一切
<lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R110" n="0871a11"/>皆妄。此則朝暮分別。動作一切皆眞。奉問疑其互相
<lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R110" n="0871a12"/>詆訿。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>暮肯會同。且所見如此相違。爭不詆訿。若存他。
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0033c" n="0033c"/>
<lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R110" n="0871a13"/>則失己。爭肯會同。</p>
<lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R110" n="0871a14"/><p xml:id="pX63p0033c0201">牛頭宗意者。體諸法如夢。本來無事。心境本寂。非今
<lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R110" n="0871a15"/>始空。迷之爲有。卽見榮枯貴賤等事。事跡旣有相違
<lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R110" n="0871a16"/>相順。故生愛惡等情。情生則諸苦所繫。夢作夢受何
<lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R110" n="0871a17"/>損何益。有此能了之智。亦如夢心。乃至設有一法過
<lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R110" n="0871a18"/>於涅槃。亦如夢如幻。旣達本來無事。理宜喪<anchor xml:id="nkr_note_add_0033c0601" n="0033c0601"/><anchor xml:id="beg0033c0601" n="0033c0601"/>己<anchor xml:id="end0033c0601"/>忘情。
<lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R110" n="0871b01"/>情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033003" n="0033003"/>妄卽絕苦因。方度一切苦厄。此以忘情爲修也。</p>
<lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R110" n="0871b02"/><p xml:id="pX63p0033c0801">評曰。前以念念全眞爲悟。任心爲修。此以本無事爲
<lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R110" n="0871b03"/>悟。妄情爲修。又上三家見解異者。初一切皆妄。次一
<lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R110" n="0871b04"/>切皆眞。後一切皆無。若就行說者。初伏心滅妄。次信
<lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R110" n="0871b05"/>任情性。後休心不起。<note place="inline">宗密</note>性好勘會。一一曾參。各搜
<lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R110" n="0871b06"/>得旨趣如是。若將此語問彼學人。卽皆不招承。問有
<lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R110" n="0871b07"/>答空。徵空認有。或言俱非。或言皆不可得。修不修等。
<lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R110" n="0871b08"/>皆類此也。彼意者。常恐墮於文字。常怕滯於所得。故
<lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R110" n="0871b09"/>隨言拂也。有歸心學者。方委細敎授。令多時觀照。熟
<lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R110" n="0871b10"/>其行解矣。然每宗復有多種方便。拒於外難。誘於徒
<lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R110" n="0871b11"/>屬。不可具書。今但羅其意趣。擧其宏綱也。</p>
<lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R110" n="0871b12"/><p xml:id="pX63p0033c1801">荷澤宗者。尤難言述。是釋迦降出。達磨遠來之本意
<lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R110" n="0871b13"/>也。將前望此。此乃逈異於前。將此攝前。前卽全同於
<lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R110" n="0871b14"/>此。故難言也。今強言之。謂諸法如夢。諸聖同說。故妄
<lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R110" n="0871b15"/>念本寂。塵境本空。空寂之心。靈知不昧。卽此空寂寂
<lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R110" n="0871b16"/>知。是前達磨所傳空寂心也。任迷任悟。心本自知。不
<lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R110" n="0871b17"/>藉緣生。不因境起。迷時煩惱亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033004" n="0033004"/>知。非煩惱。悟時神變
<lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R110" n="0871b18"/>亦知。知非神變。然知之一字。衆妙之源。由迷此知。卽
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R110" n="0872a01"/>起我相。計我我所。愛惡自生。隨愛惡心。卽爲善惡。善
<lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R110" n="0872a02"/>惡之報。受六道形。世世生生。循環不絕。</p><p xml:id="pX63p0034a0216" cb:place="inline">若得善友開
<lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R110" n="0872a03"/>示。頓悟空寂之知。知且無念無形。誰爲我相人相。覺
<lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R110" n="0872a04"/>諸相空。眞心無念。念起卽覺。覺之卽無。修行妙門唯
<lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R110" n="0872a05"/>在此也。故雖備修萬行。唯以無念爲宗。但得無念之
<lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R110" n="0872a06"/>心。則愛惡自然淡薄。悲智自然增明。罪業自然斷除。
<lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R110" n="0872a07"/>功行自然精進。於解則見諸相非相。於行則名無修
<lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R110" n="0872a08"/>之修。煩惱盡時。生死卽絕。生滅滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0801" n="0034a0801"/><anchor xml:id="beg0034a0801" n="0034a0801"/>已<anchor xml:id="end0034a0801"/>。寂照現前。應用
<lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R110" n="0872a09"/>無窮。名之爲佛。</p>
<lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R110" n="0872a10"/><p xml:id="pX63p0034a1001">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1001" n="0034a1001"/><anchor xml:id="beg0034a1001" n="0034a1001"/>已<anchor xml:id="end0034a1001"/>各叙一宗。今辨明深淺得失。然心貫萬法。義味
<lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R110" n="0872a11"/>無邊。諸敎開張。禪宗撮略。撮略者。就法有不變･隨緣
<lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R110" n="0872a12"/>二義。就人有頓悟･漸修兩門。二義顯。卽知一藏經論
<lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R110" n="0872a13"/>之旨歸。兩門開。則見一切賢聖之軌轍。達磨深意。實
<lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R110" n="0872a14"/>在斯焉。不變隨緣者。然象外之理。直說難證。今以喩
<lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R110" n="0872a15"/>爲衡鏡。定諸宗之是非<note place="inline">便隨喩以法合之。隨文以注對之。冀法喩一一相照易見
<lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R110" n="0872a16"/>也。然初覽時。但請且一向讀喩。辨本末了。然後却再以注文對辨其理</note>。</p>
<lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R110" n="0872a17"/><p xml:id="pX63p0034a1701">如一摩尼珠<note place="inline">一靈心也</note>。唯圓淨明<note place="inline">空寂知也</note>。都無一切差別色
<lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R110" n="0872a18"/>相<note place="inline">此知本無一切分別。亦無聖凡善惡</note>。以體明故。對外物時。能現一切
<lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R110" n="0872b01"/>差別色相<note place="inline">以體知故。對諸緣時。能分別一切是非好惡。乃至經營造作世出世間種種事數。此
<lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R110" n="0872b02"/>是隨緣義也</note>。色相自有差別。明珠不曾變易<note place="inline">愚智善惡自有差別。憂喜
<lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R110" n="0872b03"/>愛憎自有起滅。能知之心不曾間斷。此是不變義也</note>。</p><p xml:id="pX63p0034a2121" cb:place="inline">然珠所現色。雖百千般。今
<lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R110" n="0872b04"/>且取與明珠相違者之黑色。以況靈明知見與黑暗
<lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R110" n="0872b05"/>無明雖卽相違。而是一體<note place="inline">法喩<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a2301" n="0034a2301"/><anchor xml:id="beg0034a2301" n="0034a2301"/>已<anchor xml:id="end0034a2301"/>具</note>。謂如珠現黑色時。徹
<lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R110" n="0872b06"/>體全黑。都不見明<note place="inline">靈知之心。在凡夫時。全是迷愚貪愛。都不見如來知見大圓鏡智。故
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0034b" n="0034b"/>
<lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R110" n="0872b07"/>經云。身心等相皆是無明也</note>。如癡孩子或村野人見之。直是黑珠
<lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R110" n="0872b08"/><note place="inline">迷人但見定見凡夫</note>。有人語云。此是明珠。灼然不信。却嗔前人。
<lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R110" n="0872b09"/>謂爲欺誑。任說種種道理。終不聽覧<note place="inline">宗密頻遇如此之類。向道汝今
<lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R110" n="0872b10"/>了了能知見。是佛心。灼然不信。却云此是誘三婆二婦之言。直不肯照察。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b0401" n="0034b0401"/><anchor xml:id="beg0034b0401" n="0034b0401"/>但<anchor xml:id="end0034b0401"/>言某乙鈍根。實不能入。此是大小
<lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R110" n="0872b11"/>乘法相及人天敎中着相之人意見如此</note>。縱有肯信是明珠者。緣自覩其
<lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R110" n="0872b12"/>黑。亦謂言被黑色纏裹覆障。擬待磨拭揩洗去却黑
<lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R110" n="0872b13"/>暗。方得明相出現。始名親見明珠<note place="inline">北宗見解如此</note>。</p><p xml:id="pX63p0034b0720" cb:place="inline">復有一類
<lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R110" n="0872b14"/>人。指示云。卽此黑暗便是明珠。明珠之體。永不可見。
<lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R110" n="0872b15"/>欲得識者。卽黑便是明珠。乃至卽靑黃種種皆是。致
<lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R110" n="0872b16"/>令愚者的信此言。專記黑相。或認種種相爲明珠。或
<lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R110" n="0872b17"/>於異時見黑梙子珠。米吹靑珠･碧珠。乃至赤珠･琥珀･
<lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R110" n="0872b18"/>白石英等珠。皆云是摩尼。或於異時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>是摩尼珠都不
<lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R110" n="0873a01"/>對色時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b1301" n="0034b1301"/><anchor xml:id="beg0034b1301" n="0034b1301"/>但<anchor xml:id="end0034b1301"/>有明淨之相。却不認之。以不見有諸色可
<lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R110" n="0873a02"/>識認故。疑恐局於一明珠相故<note place="inline">洪州見解如此也。言愚者。彼宗後學也。異
<lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R110" n="0873a03"/>時見黑梙子等者。心涉世間。分別塵境時。見貪嗔愛慢之念也。琥珀･石英者。如慈善謙敬之念也。不對色時者。
<lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R110" n="0873a04"/>無所念也。但有明淨者。了了自知無念也。疑局者。彼之唯認知是偏局也</note>。</p><p xml:id="pX63p0034b1629" cb:place="inline">復有一類人。聞
<lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R110" n="0873a05"/>說珠中種種色皆是虗妄。徹體全空。卽計此一顆明
<lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R110" n="0873a06"/>珠都是其空。便云都無所得。方是達人。認有一法。便
<lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R110" n="0873a07"/>是未了。不悟色相皆空之處。乃是不空之珠<note place="inline">牛頭見解如此
<lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R110" n="0873a08"/>也。聞說空等者。諸部般若說空之經也。計此一顆等者。計本覺性亦空。無有所認。認有等者。聞說諸法空寂之
<lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R110" n="0873a09"/>處。了了能知。是本覺眞心。却云不了不知。心體不空。不空者。涅槃經說。如甁空者。謂甁中無物。名爲甁空。非謂
<lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R110" n="0873a10"/>無甁。言無者。心之中無分別貪嗔等念。名爲心空。非謂無心。言無者。但爲遣却心中煩惱也。故知牛頭但遣其
<lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R110" n="0873a11"/>非。未顯其是。從此下皆喩荷澤意</note>。</p><p xml:id="pX63p0034b2314" cb:place="inline">何如直云唯瑩淨圓明。方是珠體
<lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R110" n="0873a12"/><note place="inline">唯空寂知也。若但說空寂。而不顯知。卽何異虗空。亦如圓顆瑩淨之瓷團。雖圓淨而無明性。何名摩尼。何能現
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0034c" n="0034c"/>
<lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R110" n="0873a13"/>影。洪州･牛頭但說無一物。不顯靈知。亦如此也</note>。其黑色。乃至一切靑黃色等。
<lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R110" n="0873a14"/>悉是虗妄<note place="inline">善惡分別。擧動運爲。如洪州所認。起心動念等。卽是一切相。此相皆妄。故經云。凡所
<lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R110" n="0873a15"/>有相。皆是虛妄。當知彼宗認虗妄爲眞性也</note>。正見黑色時。黑元不黑。但是
<lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R110" n="0873a16"/>其明。靑元不靑。但是其明。乃至赤白黃等一切皆然。
<lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R110" n="0873a17"/>但是其明。旣卽於諸色相處。一一但見瑩淨圓明。卽
<lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R110" n="0873a18"/>於珠不惑<note place="inline">一切皆空。唯心不變。迷時亦知。知元不迷。念起亦知。知元無念。乃至哀樂喜怒愛惡。
<lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R110" n="0873b01"/>一一皆知。知元空寂。空寂而知。卽於心性了然不惑。此上皆逈異諸宗也。故初標云將前望此。此卽逈異於前</note>。
<lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R110" n="0873b02"/>但於珠不惑。則黑旣無黑。黑卽是明珠。諸色皆爾。卽
<lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R110" n="0873b03"/>是有無自在。明黑融通。復何礙哉<note place="inline">此同彼二宗也。黑卽無黑。同牛頭。牛
<lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R110" n="0873b04"/>頭但云一切皆無。黑卽是珠。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c1001" n="0034c1001"/><anchor xml:id="beg0034c1001" n="0034c1001"/>已<anchor xml:id="end0034c1001"/>下同洪州。洪州云一切皆是佛性。凡聖善惡皆無所礙。故初標但云將此攝前。
<lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R110" n="0873b05"/>前卽是全同於此。自此已下喩意。再將荷澤本宗結束三宗也</note>。若認得明珠是能現
<lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R110" n="0873b06"/>之體。永無變易<note place="inline">荷澤</note>。但云黑是珠<note place="inline">洪州宗</note>。或擬離黑覔珠
<lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R110" n="0873b07"/><note place="inline">北宗</note>。或言明黑都無者<note place="inline">牛頭宗</note>。皆是未見珠也<note place="inline">都結</note>。</p><p xml:id="pX63p0034c1321" cb:place="inline">問。據大
<lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R110" n="0873b08"/>乘經及古今諸宗禪門。乃至荷澤所說。理性皆同。云
<lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R110" n="0873b09"/>無生無滅。無爲無相。無聖無凡。無是無非。不可證。不
<lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R110" n="0873b10"/>可說。今但依此卽是。何必要須說靈知耶。</p><p xml:id="pX63p0034c1617" cb:place="inline">答。此並是
<lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R110" n="0873b11"/>遮遣之詞。未爲顯示心體。若不指示現今了了常知
<lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R110" n="0873b12"/>不昧是自心者。說何爲無爲無相等耶。是知諸敎只
<lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R110" n="0873b13"/>說此知無生滅等也。故荷澤於空無相處指示知見。
<lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R110" n="0873b14"/>令人認得。便覺自心。經生越世。永無間斷。乃至成佛
<lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R110" n="0873b15"/>也。荷澤又収束無爲無住。乃至不可說等種種之言。
<lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R110" n="0873b16"/>但云空寂知。一切攝盡。空者。空却諸相。猶是遮遣之
<lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R110" n="0873b17"/>言。唯寂是實性不變動義。不同空無也。知是當體表
<lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R110" n="0873b18"/>顯義。不同分別也。唯此方爲眞心本體。故始自發心。
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R110" n="0874a01"/>乃至成佛。唯寂唯知。不變不斷。但隨地位。名義稍殊。
<lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R110" n="0874a02"/>謂約了悟時。名爲理智<note place="inline">理卽寂也。智卽知也</note>。約發心修行時。名
<lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R110" n="0874a03"/>爲止觀<note place="inline">止息塵緣。契於寂也。觀照性相。冥於知也</note>。約任運成行。多爲定慧
<lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R110" n="0874a04"/><note place="inline">因止緣而心定。定者寂然不變。因觀照而發慧。慧者知無分別也</note>。約煩惱都盡。功行
<lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R110" n="0874a05"/>圓滿。成佛之時。名爲菩提涅槃<note place="inline">菩提。梵語。此翻爲覺。卽是知也。涅槃。梵語。
<lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R110" n="0874a06"/>此翻爲寂滅。卽是寂也</note>。當知始自發心。乃至畢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>意。唯寂唯知也。
<lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R110" n="0874a07"/>若如二宗。但言空寂無爲等者。則闕菩提義也。</p><p xml:id="pX63p0035a0719" cb:place="inline">問。洪
<lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R110" n="0874a08"/>州亦云靈覺及鑒照等。何異於知。</p><p xml:id="pX63p0035a0814" cb:place="inline">答。若據多義以顯
<lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R110" n="0874a09"/>一體。卽萬法皆是一心。何唯靈覺鑒照等。今就尅體
<lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R110" n="0874a10"/>指示。卽愚智善惡。乃至禽畜。心性皆然。了了常知。異
<lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R110" n="0874a11"/>於木石。其覺智等言。卽不通一切。謂迷者不覺。愚者
<lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R110" n="0874a12"/>無智。心無記時。卽不名鑒照等。豈同心體自然常知。
<lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R110" n="0874a13"/>故花嚴疏主答順宗云。無住心體。靈知不昧。又云。任
<lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R110" n="0874a14"/>運寂知。又云。雙照寂知。華嚴經亦揀知與智別。況
<lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R110" n="0874a15"/>洪州雖云靈覺。但是標衆生有之。如云皆有佛性之
<lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R110" n="0874a16"/>言。非的指示。指示則但云能言語等。若細詰之。卽云
<lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R110" n="0874a17"/>一切假名。無有定法。且統論佛敎。有遣顯二門。推其
<lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R110" n="0874a18"/>實義。有眞空妙有。空其本心。具體具用。今洪州･牛頭
<lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R110" n="0874b01"/>以拂跡爲至極。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1901" n="0035a1901"/><anchor xml:id="beg0035a1901" n="0035a1901"/>但<anchor xml:id="end0035a1901"/>得遣敎之意。眞空之義。唯成其體。
<lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R110" n="0874b02"/>失於顯敎之意。妙有之義。闕其用也。</p><p xml:id="pX63p0035a2015" cb:place="inline">問。洪州以能語
<lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R110" n="0874b03"/>言動作等。顯於心性。卽當顯敎。卽是其用。何所闕耶。</p>
<lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R110" n="0874b04"/><p xml:id="pX63p0035a2201">答。眞心本體有二種用。一者自性本用。二者隨緣應
<lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R110" n="0874b05"/>用。猶如銅鏡。銅之質是自性體。銅之明是自性用。明
<lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R110" n="0874b06"/>所現影是隨緣用。影卽對緣方現。現有千差。明卽自
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0035b" n="0035b"/>
<lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R110" n="0874b07"/>性常明。明唯一味。以喩心常寂是自性體。心常知是
<lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R110" n="0874b08"/>自性用。此能語言。能分別動作等。是隨緣應用。今洪
<lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R110" n="0874b09"/>州指示能語言等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0301" n="0035b0301"/><anchor xml:id="beg0035b0301" n="0035b0301"/>但<anchor xml:id="end0035b0301"/>是隨緣用。闕自性用也。又顯敎
<lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R110" n="0874b10"/>有比量顯･現量顯。洪州云。心體不可指示。但以能語
<lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R110" n="0874b11"/>言等驗之。知有佛性是比量顯也。荷澤直云。心體能
<lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R110" n="0874b12"/>知。知卽是心。約知以顯心。是現量顯也。洪州闕此。</p>
<lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R110" n="0874b13"/><p xml:id="pX63p0035b0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0701" n="0035b0701"/><anchor xml:id="beg0035b0701" n="0035b0701"/>已<anchor xml:id="end0035b0701"/>上述不變･隨緣二義。</p>
<lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R110" n="0874b14"/><p xml:id="pX63p0035b0801">今次明頓悟･漸修兩門者。然眞如之理。尙無佛無衆
<lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R110" n="0874b15"/>生。況有師資傳授。今旣自佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0901" n="0035b0901"/><anchor xml:id="beg0035b0901" n="0035b0901"/>已<anchor xml:id="end0035b0901"/>來。祖祖傳授。卽知約
<lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R110" n="0874b16"/>人修證趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b1001" n="0035b1001"/><anchor xml:id="beg0035b1001" n="0035b1001"/>入<anchor xml:id="end0035b1001"/>之門也。旣就人論。卽有迷悟･始終･凡聖。
<lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R110" n="0874b17"/>從迷而悟。卽頓轉凡成聖。卽頓悟也。頓悟者。謂無始
<lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R110" n="0874b18"/>迷倒。認此四大爲身。妄想爲心。通認爲我。若遇善友。
<lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R110" n="0875a01"/>爲說如上不變隨緣。性相體用之義。忽悟靈靈知見。
<lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R110" n="0875a02"/>是自眞心。心本空寂。無邊無相。卽是法身。身心不二。
<lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R110" n="0875a03"/>是爲眞我。卽與諸佛分毫不殊。故云頓也<note place="inline">此下擧喩。便隨文注。
<lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R110" n="0875a04"/>以法合之</note>。</p><p xml:id="pX63p0035b1605" cb:place="inline">如有大官<note place="inline">佛性</note>。夢<note place="inline">迷也</note>在牢獄<note place="inline">三界</note>。身<note place="inline">本識</note>著枷鏁<note place="inline">貪愛</note>。種
<lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R110" n="0875a05"/>種憂苦<note place="inline">一切業報</note>。百計求出<note place="inline">問法勤修</note>。遇人喚起<note place="inline">善知識也</note>。忽然覺
<lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R110" n="0875a06"/>悟<note place="inline">聞法心開</note>。方見自身<note place="inline">法身眞我</note>。元在自家<note place="inline">淨名經云。畢竟空寂舍也</note>。安樂
<lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R110" n="0875a07"/><note place="inline">寂滅爲樂</note>富貴<note place="inline">體上本有河沙功德也</note>。與諸朝寮都無別異<note place="inline">同諸佛之眞性。
<lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R110" n="0875a08"/>法合一一如注可知</note>。據此法喩。一一分明。足辨夢悟身心本源
<lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R110" n="0875a09"/>雖一。論其相用。倒正懸殊。不可覺來還作夢事。以喩
<lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R110" n="0875a10"/>心源雖一。迷悟懸殊。夢時拜相<note place="inline">迷時修得大梵天王等位</note>。不及覺
<lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R110" n="0875a11"/>時作尉<note place="inline">悟後初入十信位也</note>。夢得七寶<note place="inline">迷詩修無量功德也</note>。不及覺時百
<lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R110" n="0875a12"/>錢<note place="inline">悟時持五戒十善</note>。皆以一妄一眞。故不可類<note place="inline">諸敎皆云施三千七寶。不
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0035c" n="0035c"/>
<lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R110" n="0875a13"/>如聞一句偈。是此意也</note>。</p><p xml:id="pX63p0035c0110" cb:place="inline">今洪州但言貪嗔戒定一種。是佛性作
<lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R110" n="0875a14"/>用者。闕於揀辨迷悟倒正之用也。彼意在眞如心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>性。
<lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R110" n="0875a15"/>常知如不變之濕性。心旣無迷。卽非無明。如風頓止。
<lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R110" n="0875a16"/>悟後自然攀緣漸息。如波浪漸停。以定慧資薰身心。
<lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R110" n="0875a17"/>漸漸自在。乃至神變無礙。普利群生。如春陽氷泮漑
<lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R110" n="0875a18"/>灌洗滌。善利萬物也。洪州常云貪･嗔･慈･善皆是佛性。
<lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R110" n="0875b01"/>有何別者。如人但觀濕性始終無異。不知濟舟覆舟。
<lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R110" n="0875b02"/>功過懸殊。故彼宗於頓悟門雖近。而未的於漸修門。
<lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R110" n="0875b03"/>有誤而全<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035003" n="0035003"/>垂。牛頭以達空故。於頓悟門而半了。以忘
<lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R110" n="0875b04"/>情故。於漸修門而無虧。</p>
<lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R110" n="0875b05"/><p xml:id="pX63p0035c1101">北宗但是漸修。全無頓悟。無頓悟故。修亦非眞。荷澤
<lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R110" n="0875b06"/>則必先頓悟。依悟而修。故經云。若諸菩薩悟淨圓覺
<lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R110" n="0875b07"/><note place="inline">悟也</note>。以淨覺心。取靜爲行。由澄諸念。覺識煩動等<note place="inline">修也</note>。此
<lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R110" n="0875b08"/>頓悟漸修之意。備於一藏大乘。而起信･圓覺･華嚴。是
<lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R110" n="0875b09"/>其宗也。</p>
<lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R110" n="0875b10"/><p xml:id="pX63p0035c1601">若約各爲一類之機。善巧方便。廣開門戶。各各誘引。
<lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R110" n="0875b11"/>熏生生之習種。爲世世之勝緣。則諸宗所說。亦皆是
<lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R110" n="0875b12"/>諸佛之敎也。諸經諸論具有其文矣。</p>
<lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R110" n="0875b13"/>
<lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R110" n="0875b14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>中華傳心地禪門師資承襲圖</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R110" n="0875b15"/>
<lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R110" n="0875b16"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX63p0035c2201">去明治四十三年十二月續藏經編集長中野達
<lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R110" n="0875b17"/>慧師曰此書者希代之書而於他家無所藏請謄
<lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R110" n="0875b18"/>寫之以編入續藏辰乃速應請求許謄寫且記其
<pb ed="X" xml:id="X63.1225.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R110" n="0876a01"/>事實以授焉。</p>
<lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R110" n="0876a02"/><p xml:id="pX63p0036a0201">于時明治四十有四年一月吉旦。</p>
<lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R110" n="0876a03"/><p xml:id="pX63p0036a0301">四海唱道五十四傳燈沙門靜照日辰
<lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R110" n="0876a04"/>謹識於日蓮宗大本山妙顯精舍方丈。</p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0031a1801" to="#end0031a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031a2101" to="#end0031a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b0101" to="#end0031b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b0801" to="#end0031b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b1101" to="#end0031b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b2001" to="#end0031b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031c0701" to="#end0031c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031c0901" to="#end0031c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a0101" to="#end0033a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a0301" to="#end0033a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033c0601" to="#end0033c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0034a0801" to="#end0034a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a1001" to="#end0034a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a2301" to="#end0034a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034b0401" to="#end0034b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0034b1301" to="#end0034b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0034c1001" to="#end0034c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a1901" to="#end0035a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0035b0301" to="#end0035b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0035b0701" to="#end0035b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b0901" to="#end0035b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b1001" to="#end0035b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">入</lem><rdg wit="#wit.orig">人</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0033001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">引疑別</note>
<note n="0033002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">暮疑莫</note>
<note n="0033003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033003">妄疑忘次同</note>
<note n="0033004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033004">知下疑脫知字</note>
<note n="0034001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">是一作見</note>
<note n="0035001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">意疑竟</note>
<note n="0035002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">性常之間佚失十六字詰十八行</note>
<note n="0035003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035003">垂疑乖</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0031a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033c0601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0034a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034b0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0034b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034b1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0034c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0035b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0035b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b1001">入【CB】，人【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>